Een operatieve vruchtbaarheidsbehandeling

Een operatie kan soms een verstopping of een sterilisatie ongedaan maken. Maar succes is niet verzekerd. Vergroeiingen in de buik van de vrouw, die de eileiders lam leggen of afsluiten, kunnen soms operatief hersteld worden. Zo’n operatie biedt geen garantie op succes. Afhankelijk van de afwijking wordt 20 tot 60 procent van de vrouwen daarna spontaan zwanger.

De zwangerschapskans na het ongedaan maken van een sterilisatie hangt af van de sterilisatietechniek. Als de eileiders zijn dichtgebrand, is de kans op succes 55 procent. Als de eileiders met klemmetjes zijn afgesloten, is de kans op een zwangerschap 80 procent. De meeste klinieken doen geen hersteloperaties meer bij vrouwen boven de 42.

Een nadeel van elke hersteloperatie is de iets verhoogde kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.

Manlijke vruchtbaarheidsproblemen kunnen soms verholpen worden door een operatie. De meeste operaties worden verricht om een sterilisatie ongedaan te maken. Een enkele keer voor een ander vruchtbaarheidsprobleem, een verstopte zaadleider of een spataderkluwen in de balzak.

Een verstopping kan alléén operatief behandeld worden, als duidelijk is waar die zich bevindt. Dat is vaak niet makkelijk te achterhalen. En succes is niet verzekerd. Om die reden worden verstopte zaadleiders niet vaak operatief behandeld. In plaats daarvan wordt gekozen voor MESA of PESA. Daarbij worden ofwel operatief, of met een dun naaldje, zaadcellen uit de bijbal gehaald.

De meeste vruchtbaarheidsbevorderende operaties bij mannen worden verricht om een sterilisatie ongedaan te maken. Zo’n hersteloperatie vindt plaats na een op de honderd sterilisaties. Meestal betreft het mannen die na een echtscheiding graag nog kinderen willen met een nieuwe partner.

Als het minder dan tien jaar geleden is dat de sterilisatie werd uitgevoerd, is de kans op een zwangerschap 40 tot 50 procent. Die kans wordt mede bepaald door de vruchtbaarheid van de vrouw. Is de sterilisatie langer dan tien jaar geleden uitgevoerd, dan is de kans op succes erg klein geworden.

Bij een vruchtbaarheidsbehandeling krijgt een vrouw nogal eens geneesmiddelen voorgeschreven om de eicelrijping te bevorderen. FSH bijvoorbeeld, het follikelstimulerend hormoon, dat de follikels rechtstreeks aanzet tot groei. Of clomifeencitraat (Clomid)®, een middel dat indirect de follikels stimuleert om te groeien. Of GNRH, het gonadotrofine releasing hormoon, dat via de hypofyse in de hersenen de eiblaasjes stimuleert om te groeien.

Wanneer de bevruchting plaatsvindt binnen het lichaam, is het belangrijk dat er niet te veel eiblaasjes rijpen. Dat geldt als de zwangerschap langs de natuurlijke weg of via intra-uteriene inseminatie tot stand komt. Het zou immers de kans verhogen op een drie- of vierling.