Zwanger worden door een reageerbuisbevruchting: IVF

IVF heeft een revolutie teweeggebracht in de behandeling van vruchtbaarheidsproblemen. Vrouwen met afgesloten eileiders, die voorheen onvruchtbaar waren, kunnen door IVF toch zwanger worden. Inmiddels wordt IVF ook vaak toegepast bij vrouwen met onbegrepen onvruchtbaarheid. Toch is IVF geen wondermiddel. Ongeveer de helft van de stellen die eraan beginnen, gaan met een kind naar huis.

Afhankelijk van de oorzaak van de onvruchtbaarheid komen stellen voor IVF in aanmerking nadat ze drie of vier jaar vergeefs hebben geprobeerd om zwanger te worden. Bij vrouwen boven de 35 is dat na twee jaar, en vrouwen die de 40 naderen, komen nog sneller voor IVF in aanmerking. Bij vrouwen met afgesloten eileiders kan de indicatie voor IVF direct gesteld worden.

Bij IVF wordt de cyclus van de vrouw nagebootst met medicijnen. Daarbij zorgen hormooninjecties ervoor dat er meerdere eicellen rijpen. Wanneer de eicellen groot genoeg zijn, vindt er een punctie plaats, waarbij de eicellen door de vaginawand worden opgezogen. Op de ochtend van de punctie heeft de man zijn sperma ingeleverd. Dat wordt in het laboratorium bewerkt. De krachtigste zaadcellen worden geselecteerd en later in een plastic schaaltje bij de eicellen gebracht. Nu moeten ze op eigen kracht de eicel bevruchten. De volgende dag zal blijken of dat is gelukt.

Na een geslaagde bevruchting beginnen de eicellen zich de tweede dag te delen. De derde dag bestaan ze uit vier tot acht cellen, en lijken ze op een klavertje vier. In dit stadium worden er één, twee of soms drie embryo’s teruggeplaatst in de baarmoeder. De rest kan ingevroren worden, maar alleen als ze van goede kwaliteit zijn.

Een week of twee na de follikelpunctie, rond de verwachte menstruatie, wordt er een zwangerschapstest gedaan. Is die positief, dan is de eerste hindernis genomen. Dat is heel fijn, maar biedt nog geen garantie op succes. De kans op een miskraam is op dat moment nog bijna 25 procent.

Ben je niet zwanger, dan is de teleurstelling groot. Je kunt je daar bijna niet tegen indekken. Je bespreekt dan met de arts of een volgende poging zinvol is.

Bijwerkingen van IVF

IVF is voor beide partners, maar vooral voor de vrouw belastend. Zoals de meeste medische behandelingen is de behandeling niet zonder risico. De ongewenste gevolgen zijn meestal voorbijgaand en relatief onschuldig, maar niet altijd. Overstimulatie door de hormonen of een infectie leiden een enkele keer zelfs tot het overlijden van de vrouw. Jaarlijks sterft er in Nederland één vrouw door IVF.

Onschuldiger, maar toch vervelend, is het dat de vrouw vaak naar de kliniek moet voor echo’s en bloedonderzoek, dagelijks hormonen moet injecteren, een follikelpunctie en een terugplaatsing moet ondergaan. De follikelpunctie kan pijnlijk zijn. De hormonen kennen bijwerkingen – sommige vrouwen zijn daardoor niet te genieten.

De belangrijkste nadelen van IVF zijn waarschijnlijk de onzekerheid en de spanning die de behandeling met zich meebrengt. Je weet immers niet zeker of het lukt. Toch moet je een pittige behandeling ondergaan, die tevens je laatste mogelijkheid is om zwanger te worden. Als dat niet lukt, rest de meeste stellen alleen nog adoptie, pleegouderschap of ongewilde kinderloosheid. Die wetenschap legt een nare druk op de hele IVF-behandeling. Je wordt heen en weer geslingerd tussen hoop en vrees. Het is de kunst om daar goed mee om te gaan, en zoveel mogelijk door te gaan met het gewone leven.